luchtvaart historisch tijdschrift LUCHTVAARTKENNIS
     
LUCHTVAARTKENNIS digitaal 

Geschiedenis afdeling Luchtvaartkennis 

Publikaties 

Abonnementen en lidmaatschap 

Inhoud oude nummers 

Bestuursleden en redactie 

Links 

Webmaster 

Luchtvaartuigregisters Nederland (na mei 2014), Antillen, Aruba, Suriname en Nieuw Guinea

 
Introduction in English


NIEUWS:
- De jaarvergadering 2016 zal plaatsvinden op zaterdag 12 maart in De Witte Boerderij in Hoofddorp, aanvang 13:00 u. Leden, abonnees en geÔnteresseerden zijn welkom. Hier vindt U uitnodiging/agenda en de conceptnotulen van de jaarvergadering Luchtvaartkennis 2015 en Air-Britain Branch Netherlands 2015. Wij hopen U 12 maart te ontmoeten!.
- LUCHTVAARTKENNIS 2016 nummer 1 is inmiddels bij de drukker en zal zo snel mogelijk aan leden en abonnees worden toegezonden. Hieronder alvast een voorproefje!
- Begin 2016 is de DVD "Luchtvaartkennis digitaal archief 1953-2009" uitgekomen, welke leden gratis krijgen toegezonden. De DVD bevat alle door ons uitgegeven nummers van "Mededelingen" en LUCHTVAARTKENNIS tot en met 2009. Meer informatie hier.
- Nummers van LUCHTVAARTKENNIS vanaf 2010, en ouder dan vijf jaar, worden digitaal beschikbaar gesteld via de website van de KNVvL. Nummers 1 en 2 van 2010 zijn daar inmiddels te vinden.
- Door Verenigde Vleugels wordt de serie "Uitgelicht" uitgegeven, over vliegtuigtypen welke in Nederland en BelgiŽ een rol hebben gespeeld. Zowel deel 1 (Fokker F.7-3m) als het recent verschenen deel 2 (Sud Aviation SE 210 Caravelle) zijn geschreven door de LUCHTVAARTKENNIS redactie. Meer informatie vindt U hier.
- Bestuursvacature: de huidige penningmeester van de Afdeling Luchtvaartkennis van de KNVvL/Air-Britain Branch Netherlands heeft te kennen gegeven uiterlijk na de jaarvergadering 2016 te willen stoppen met zijn werkzaamheden. Wij zijn derhalve op zoek naar een opvolger. Werkzaamheden: het bijhouden van de financiŽle-administratie en het uitbrengen van een financieel jaarverslag van de KNVvL afd. Luchtvaartkennis en de Air-Britan Branch Netherlands. Heeft U interesse en/of wilt U graag nader geÔnformeerd worden: graag een email naar de secretaris (secretaris.luchtvaartkennis@knvvl.nl).
- Begin maart 2015 is een tweede CD-ROM uitgekomen met opnamen uit de Luchtvaartkennis fotocollectie. Het betreft opnamen van Nederlandse militaire vliegtuigen. Meer informatie hier.
- Het Nederlands Luchtvaartuig Register per begin mei 2014 (en alle mutaties sindsdien) is online beschikbaar; inclusief aanvullingen uit niet officiŽle bronnen.
- Lijst met KLM Telegrafisten (afkomstig van de onlangs opgeheven Vereniging voor Oud KLM Telegrafisten, beschikbaar in pdf en excel spreadsheet vorm (zie LUCHTVAARTKENNIS 2013-4)
- Biografische bouwstenen: (aspirant) KLM vliegers uit de jaren 20 en 30.

Luchtvaart historisch tijdschrift LUCHTVAARTKENNIS
LUCHTVAARTKENNIS is het oudste luchtvaart historisch tijdschrift in Nederland. In LUCHTVAARTKENNIS verschijnen artikelen over uiteenlopende luchtvaarthistorische onderwerpen. De onderwerpen richten zich met name op de luchtvaartgeschiedenis van Nederland en de (al dan niet voormalige) overzeese gebiedsdelen, maar ook worden regelmatig andere onderwerpen uit de luchtvaartgeschiedenis belicht.

In LUCHTVAARTKENNIS wordt vooral aandacht geschonken aan onderwerpen die elders niet zo vaak aan de orde komen, of die niet in de meer gangbare literatuur te vinden zijn. Veelal zijn deze artikelen gebaseerd op resultaten uit niet eerder gepubliceerd onderzoek. Op deze wijze wordt een schat aan informatie geboden die elders niet gemakkelijk te vinden is. Artikelen in LUCHTVAARTKENNIS vormen regelmatig de basis voor op een groot publiek gerichte publicaties over luchtvaart. Onder de auteurs zijn gerenommeerde luchtvaarthistorici.

LUCHTVAARTKENNIS streeft niet naar het bereiken van een zo groot mogelijk publiek en wordt niet uitgegeven met een winstoogmerk. Binnen de redactionele formule van LUCHTVAARTKENNIS is nadrukkelijk ruimte voor het plaatsen van door lezers ingezonden artikelen waaraan nauwelijks beperkingen worden gesteld - behalve dan dat LUCHTVAARTKENNIS publiceert over onderwerpen die elders al niet uitgebreid behandeld zijn of -voor nieuwe generaties- steeds opnieuw worden beschreven.

LUCHTVAARTKENNIS bevat enkele vaste rubrieken:
- besprekingen van recent verschenen boeken rond luchtvaarthistorie;
- mutaties in het Nederlands luchtvaartuigregister;
In deze rubriek wordt ůůk de informatie die niet blijvend op Internet te vinden is gepubliceerd. Tevens vormt deze rubriek ťťn van de
pijlers onder de vastlegging van het Nederlands luchtvaartuigregister, welke een belangrijke bron voor luchtvaart historisch onderzoek is.
- besprekening van sites op Internet waar informatie over luchtvaarthistorie kan worden gevonden.


De redactie van LUCHTVAARTKENNIS bestaat uit Harm J. Hazewinkel (hoofdredacteur) en Arno Landewers.

Om de uitgave van LUCHTVAARTKENNIS rendabel te houden zijn financiŽle bijdragen uiteraard welkom. Tevens is er ruimte voor adverteerders in LUCHTVAARTKENNIS. Voor nadere inlichtingen: Loet Kuipers, tel. 030 8785187.



In het meest recente nummer van LUCHTVAARTKENNIS (No.1 2016, 64ste jaargang):
  • Het zeilvliegtuig van Platz, door Wim Adriaansen
    In 1922 experimenteert Fokker constructeur Reinhold Platz, op dat moment werkzaam bij de Fokker vestiging in Veere, met een glijvliegtuig dat is gebaseerd op de werking van een zeilboot. Uitgangspunt van het ontwerp is het principe dat een zeilboot, binnen zekere grenzen, is te besturen door het aanhalen van het fokkezeil zonder gebruik te maken van het roer. Bovendien kenmerkte het toestel zich door de eenvoudige opbouw, en dat het compact opgevouwen door ťťn persoon te vervoeren was. In eerste instantie werden in de duinen op Walcheren modelproeven gehouden, totdat tenslotte in de winter van 1922 op 1923 diverse bemande vrije vluchten konden worden gemaakt. Nadat in 1924 Platz verhuisde naar de Fokker fabriek in Amsterdam kwam het niet tot verdere ontwikkeling van het toestel.
  • De verboden overname: Executive Jet Aviation en Transavia, door Arno Landewers
    In 1968 werd de nog jonge Nederlandse luchtvaartmaatschappij Transavia eigendom van het Amerikaanse bedrijf Executive Jet Aviation (EJA), dat middels overnames probeerde toestemming te krijgen zelf commerciŽle passagiersvluchten te gaan maken. Na de overname zette EJA ťťn van haar Boeing 707's in voor vluchten door Transavia, en bovendien stelde EJA Transavia in staat Sud Aviation Caravelles te huren. Maar omdat EJA eigendom was van een Amerikaans spoorwegbedrijf, was de overname tegen de wet. Dit levert een wonderlijk verhaal op over schimmige transacties met vele miljoenen dollars, een hanige oud- luchtmachtgeneraal en de megalomane plannen van een spoorwegbedrijf. Overigens overleefde EJA deze roerige periode, en kennen we het bedrijf tegenwoordig als NetJets, de succesvolle verhuurder van zakenjets.
  • De Fokker F.25 Promotor, door Willem Vredeling en Rob Hamann
    Op initiatief van de net na de Tweede Wereldoorlog opgerichte Frits Diepen Vliegtuigen NV werd bij Fokker in 1945 gestart met de ontwikkeling van een eenmotorig zakenvliegtuig voor vier personen, dat opviel door het gebruik van dubbele staartbomen en een duwschroef. Diepen plaatste aanvankelijk een order van 100 toestellen, en in het streven het toestel zo snel mogelijk op de markt te brengen maakte Fokker enkele grote inschattingsfouten. Door aerodynamische problemen waren modificaties noodzakelijk, maar die resulteerden in problemen met de lagering van de schroefas. Deze problemen zorgden ervoor, in combinatie met een ruim aanbod van goedkope surplus vliegtuigen uit militaire voorraden, dat het gehele project uiteindelijk gestopt werd.
  • Het detachement Gilze-Rijen 1914-1918, door Frits Gerdessen
    Gilze-Rijen is het oudste nog in bedrijf zijnde Nederlandse vliegveld. De in Breda gevestigde Eerste Nederlandse Vliegvereniging (ENV) liet in 1910 de Molenheide, aan de westkant van de weg Gilze-Rijen, egaliseren en daar een vliegtuigloods bouwen. In 1913 werd het vliegveld door het Rijk overgenomen, en vanaf het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog was het vliegveld voorzien van een kleine militaire bezetting, dat met de Farman HF.20 of .22 verkenningen langs de Belgische grens uitvoerde. In dit artikel worden de lotgevallen van deze detachering beschreven (die zijn bewaard gebleven middels maandrapporten, orderboeken en correspondentie), bovendien zijn diverse unieke foto's uit die periode opgedoken. Nadat in 1917 tijdens een storm de hangaar omwaaide (waarbij een Farman werd vernield), verviel weliswaar de permanente aanwezigheid van een vliegtuig, maar stopten de activiteiten op Gilze-Rijen niet.

    Vaste rubrieken:
  • Het web - luchtvaarthistorie op Internet door Frank van de Goor.
  • Mutaties Nederlands Luchtvaartuig Register door Arno Landewers.
  • Boekbespreking:
    Luchtkastelen- vroege luchtvaartlegenden en luchtvaartverhalen door Aart van Wijk (Elikser);
    "Hier Fak FakÖMariner meldt U"- de Martin Mariner vliegboot door Bart M. Rijnhout (Violaero Lanastra);
    Northrop Delta AB Aerotransport - a piece of nordic aviation history door Rob Mulder (European Airlines)


    Inhoud oudere nummers

    Losse nummers van LUCHTVAARTKENNIS kosten EUR 8,50 (voor de recente nummers). Voor het bestellen van een exemplaar of abonnement (EUR 34 per jaar voor 4 nummers) kunt u contact opnemen met de penningmeester.


    De afdeling Luchtvaartkennis van de KNVvL
    Het blad LUCHTVAARTKENNIS wordt gemaakt door de Afdeling Luchtvaartkennis van de Koninklijk Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart (KNVvL). De afdeling verenigt geÔnteresseerden in de luchtvaartgeschiedenis. De leden krijgen vier maal per jaar het blad LUCHTVAARTKENNIS toegezonden, 6 maal per jaar het blad Verenigde Vleugels en de KNVvL periodiek. Lidmaatschap van de afdeling luchtvaartkennis biedt een aantal voordelen:

    - Leden van de Afdeling Luchtvaartkennis zijn automatisch kandidaat-lid van de Netherlands Branch van Air Britain. Air Britain is de Britse (uiteraard veel grotere) evenknie van Luchtvaartkennis, en geniet door middel van haar uitgaven (de bladen Air Britain News, Archive en Militaria, en grote aantallen boeken van hoogstaand niveau) wereldwijde bekendheid. Als lid van Luchtvaartkennis heeft u, via de bestuursleden, toegang tot het internationale netwerk van specialisten, en kunt u met ledenkorting de publicaties van Air Britain aanschaffen.
    - Het toezenden van door de afdeling gepubliceerde boeken en CD-ROMS's (in de afgelopen jaren onder andere het "Uiver dossier", een boek over vliegtuigbouwer Spijker en twee CD-ROM's met historische foto's) of aankoop tegen gereduceerde prijs van deze publicaties.
    - Stemrecht tijdens de jaarlijkse ledenvergadering.


    Samenwerking met avianet.eu
    Per 1 mei 2011 werkt de Afdeling Luchtvaartkennis samen met avianet. Vanaf die dag zijn een aantal in het verleden gepubliceerde klassieke artikelen uit LUCHTVAARTKENNIS online beschikbaar op avianet.eu. Ook is een selectie unieke foto's (van vooral internationale luchtvaartevenementen uit de jaren '60 en '70) te bekijken.

    Doel van deze samenwerking is enerzijds bekendheid geven aan de Afdeling Luchtvaartkennis en het door haar gepubliceerde materiaal, en anderzijds de lezers van avianet.eu een verdieping en uitbreiding bieden met informatie. U kunt de LUCHTVAARTKENNIS sectie van avianet.eu hier vinden.

    Avianet.eu is de opvolger van avianet.nl, gestart in 1999 en ťťn van de eerste Nederlandstalige websites op het gebied van lucht- en ruimtevaart. Avianet.eu is gericht op de lucht- en ruimtevaart in de Benelux, maar met aandacht voor interessante gebeurtenissen en verhalen daarbuiten. Avianet.eu wordt gepubliceerd door Aerospace Information Service, een uitgeverij gevestigd te Made (N-Br.). Voor meer informatie: Aerospace Information Service.


Publicaties
De afdeling Luchtvaartkennis publiceert ook met enige regelmaat boeken over onderwerpen uit de Nederlandse luchtvaarthistorie. De meest recente uitgaven zijn een boek over de Haagse vliegtuigbouwer Pander, bundeling van de rapporten rond het ongeval met de KLM DC-2 "Uiver", een boek over de eerste Nederlandse vliegtuigfabriek Spijker, en "van A tot Z", een historisch overzicht van alle Nationaliteitskenmerken op vliegtuigen (de zogenaamde pre-fixen) in de burgerluchtvaart van 1919 tot heden.
Zie hier voor nadere details.

Oproep: negatieven en afdrukken
Een ander, lang lopend project is de digitalisering van de collectie negatieven van de afdeling Luchtvaartkennis. Hoewel er nog veel tijd moet worden gestoken in inventarisatie en correcties van de afbeeldingen willen wij benadrukken dat we blijvend geÔnteresseerd zijn in uitbreiding van de collectie, die inmiddels uit ruim 6000 afbeeldingen bestaat. Met name negatieven en afdrukken met Nederlands gerelateerd vliegtuigen kunnen op een warme belangstelling rekenen. Als u overweegt uw collectie foto's of negatieven met afbeeldingen van vliegtuigen geheel of gedeeltelijk van de hand te doen horen wij graag van u. Eind 2008 en begin 2015 zijn delen van de collectie op CD-ROM uitkomen en aan de leden toegestuurd. Nadere informatie over de uitgebrachte CD-ROM's is hier te vinden.
Voor inlichtingen: Arno Landewers


Tot en met 2011 organiseerde Luchtvaartkennis de Nederlandse Vliegtuig Herkennings Kampioenschappen.

Geschiedenis van vliegtuigherkenning als hobby en de NVHK
Verslag en uitslag NVHK 2004
Verslag en uitslag NVHK 2005
Verslag en uitslag NVHK 2006
Verslag en uitslag NVHK 2007
Verslag en uitslag NVHK 2008
Verslag en uitslag NVHK 2009
Verslag en uitslag NVHK 2011
Vanaf 2012 is er geen NVHK gehouden wegens gebrek aan belangstelling.

Jaarvergadering
Jaarlijks vindt de jaarvergadering van de afdeling Luchtvaartkennis/Air-Britain branch Netherlands plaats. Hierbij zijn leden, lezers en belangstellenden welkom. Naast de jaarvergadering wordt een verloting van luchtvaartboeken georganiseerd. Een uitgelezen mogelijkheid om bestuur, redactie en mede-leden/lezers te ontmoeten!

De jaarvergadering 2015 vond plaats op 14 maart j.l. in het Luchtoorlog- en Verzetsmuseum van de Stichting CRASH 1940-1945 in Aalsmeerderbrug.


Luchtvaartkennis forum
Voor lezers van Luchtvaartkennis en geÔnteresseerden is er op yahoogroups een forum opgezet. Doel van het forum is het bieden van een platform voor het stellen van vragen betreffende luchtvaarthistorie aan medelezers en voor het voeren van discussies rond luchtvaarthistorie of de KNVvL/Luchtvaartkennis/Air-Britain Branch Netherlands. Ook kunnen foto's op het forum worden gezet (er zijn o.a. 70 foto's te vinden uit het album van A.G. von Baumhauer). Het forum kan hier worden gevonden. Lid worden van het forum kan door een lege email te sturen naar lvk-forum-subscribe@yahoogroups.com